Nacionalna košarkaška asocijacija (engl. National Basketball Association ili NBA) je vodeća profesionalna košarkaška liga u SAD. U trci za osvajanje šampionskog prstena učestvuju 29 timova iz SAD i jedan tim iz Kanade. NBA je aktivni član košarkaškog saveza SAD.
Liga je osnovana 6. juna 1946. godine u Njujorku pod nazivom Američka košarkaška asocijacija (Basketball American Association — BAA). Ime Nacionalna košarkaška asocijacija usvojeno je u jesen 1949. godine, nakon udruživanja sa konkurentskom ligom koja je do tada nosila naziv Nacionalna košarkaška liga (NBL).
Istorija
Američka košarkaška asocijacija je košarkaška liga koju su 1946. godine osnovali vlasnici velikih sportskih dvorana. Iako je i ranije bilo pokušaja osnivanja profesionalne košarkaške lige, ova liga je bila prva koja je nastojala da svoje utakmice igra u dvoranama koje su mogle da prime veliki broj gledalaca i koje su se nalazile se u većim gradovima. U početku sam kvalitet igre nije bio bolji u odnosu na druge lige. Utakmica odigrana 1. novembra 1946. godine između Toronto haskisa i Njujork niksa, prva je zvanična utakmica NBA lige.
Spajanjem BAA i NBL lige, menja se ime u Nacionalna košarkaška asocijacija, i liga se proširuje na 17 timova, smeštenih u manjim i većim gradovima. Sledećih godina dolazi do opadanja broja klubova, da bi 1954. godine liga brojala samo 8 klubova, što je najmanji broj u istoriji.
Teška situacija, u kojoj su se klubovi nalazili, je dovela do preseljenja klubova iz manjih gradova u veće.
U periodu od 6 godina (1949-1954), ekipa Mineapolis lejkersa, koje je predvodio centar Džordž Mikan, osvaja pet NBA titula, čime postaju prva NBA dinastija. Da bi se ubrzala igra, uvedeno je pravilo o ograničenju napada na 24 sekundi.
Godine 1956. u ligu dolazi Bil Rasel i sa Boston seltiksima osvaja 11 NBA titula u 13 sezona. Centar Vilt Čamberlen, počinje da nastupa u ligi 1959. godine i postaje najveća zvezda lige u narednoj deceniji, postavljajući rekorde u poenima i skokovima (100 poena na jednoj utakmici).
U tom periodu dolazi do novog preseljenja klubova u veće gradove i prvog proširenja lige.
Godine 1967. liga se suočava sa novom konkurencijom u vidu novoosnovane košarkaške lige Američka košarkaška asocijacja (ABA). U narednom periodu, vodila se velika borba između ove dve lige, oko dovođenja novih talenata, kao i već afirmisanih igrača i košarkaških sudija. Godine 1976. dolazi do raspada ABA lige i 4 kluba iz te lige prelaze u NBA ligu. Time se broj klubova povećava na ukupno 22 tima.
Godine 1979. uvedeno je novo pravilo, šut za tri poena koje je preuzeto iz ABA lige, u cilu oživljavanja igre. Iste godine dva nova igrača, Leri Bird i Medžik Džonson dolaze u NBA, čime započinje period pojačanog interesovanja publike za gledanje utakmica. Bird je predvodio Seltikse do tri titule; a Džonson Lejkerse do 5 titula.
Majkl Džordan otpočinje svoju NBA karijeru 1984. godine i sledi novi porast interesovanja, usled čega se, 1989. godine, liga se ponovo povećava za pet novih timova, što ukupno čini 27 kluba. U periodu 1991-1998 godine Džordan sa Bulsima osvaja šest šampionskih prstenova.
U tom periodu dolazi do globalizacije lige, i sve većeg broja neameričkih igrača koji pristižu u NBA ligu, i imaju značajne uloge u svojim klubovima. Zbog štrajka igrača 1998. godine, početak sezone je kasnio i klubovi su odigrali 50 umesto 82 utakmice u regularnom delu sezone.
Regularna sezona
Regularna sezona NBA lige počinje u jesen, obično krajem oktobra ili početkom novembra, i u njoj svaki tim igra 82 utakmica podjednako podeljene na svom terenu i gostovanju. Liga se deli na istočnu i zapadnu konferenciju, a svaku od njih čini 15 timova podeljenih u tri divizije. Jedan klub u regularnoj sezoni četiri puta igra sa svakim protivnikom iz iste divizije, tri do četiri puta sa protivnicima iz ostalih divizija u okviru iste konferencije i po dva puta sa protivnicima iz druge konferencije.
U februaru se tradicionalno održava Ol-star utakmica. Pre te utakmice, navijači u SAD-u, Kanadi i širom sveta, preko interneta biraju pet igrača iz svake konferencije. A oni sa najviše dobijenih glasova pojavljaju se u početnoj petorci na toj utakmici. Trenere i stručne štabove takođe biraju navijači, kako bi oni odabrali ostalih 14 igrača koji će ol-star utakmicu započeti sa klupe sa rezervne igrače. Igrač sa najboljim učinkom tokom utakmice dobija MVP nagradu (najkorisniji igrač). Odmah nakon ol-star utakmice igrači više ne mogu do kraja te sezone menjati klub unutar lige. Pored ol-star utakmice održava se još takmičenje u šutiranju trojki i zakucavanjima. Ova takmičenja se održavaju tokom NBA Ol-star vikenda.
Plej-of
NBA plej-of počinje krajem aprila, sa 8 timova iz svake konferencije koji su se kvalifikovali za plej-of. U prvom krugu doigravanja klubovi su podeljeni u četiri para, a u svakom paru isti protivnici igraju međusobno utakmice sve dok jedan od njih ne ostvari četiri pobede kako bi se kvalifikovao u konferencijsko polufinale. Dva kluba koji u polufinalu prvi ostvare četiri pobede ulaze u konferencijsko finale u kojem takođe igraju do četiri ostvarene pobede. Pobednici konferencijskih finala međusobno se susreću u NBA finalu, koje se održava tokom juna. A klub koji u njemu prvi ostvari četiri pobede postaje šampion NBA lige.
NBA Najkorisniji igrač (originalno: NBA Most Valuable Player Award ili skraćeno NBA MVP) je nagrada, koja NBA liga dedeljuje od sezone 1955-56. Nagrađenom se uručuje Moris Podolof trofej, nazvan po prvom predsedniku NBA lige (od 1946 do 1963 godine).
Dobitnika nagrade biraju sportski novinari i komentari iz SAD-a i Kanade, pred kraj regularnog dela sezona. Njih 125, biraju po 5 igrača, dajući im različit broj bodova.
U zadnjih 25 godina, samo igrači, čiji timovi osvoje 50 pobeda i više, bivaju izabrani.
Najviše puta, ovu nagradu, osvojio je Karim Abdul-Džabar, u 6 sezona. Bil Rasel i Majkl Džordan, su je osvojili po 5 puta.
Posledni dobitnik nagrade je Nemac Dirk Novicki. Novicki je prvi Evropljanin koji je dobio MVP nagradu.
Osvajači po sezonama 2009-10 LeBron James 2008-09 LeBron James 2007-08 Kobe Bryant 2006-07 Dirk Nowitzki 2005-06 Steve Nash 2004-05 Steve Nash 2003-04 Kevin Garnett 2002-03 Tim Duncan 2001-02 Tim Duncan 2000-01 Allen Iverson 1999-00 Shaquille O'Neal 1998-99 Karl Malone 1997-98 Michael Jordan 1996-97 Karl Malone 1995-96 Michael Jordan 1994-95 David Robinson 1993-94 Hakeem Olajuwon 1992-93 Charles Barkley 1991-92 Michael Jordan 1990-91 Michael Jordan 1989-90 Magic Johnson 1988-89 Magic Johnson 1987-88 Michael Jordan 1986-87 Magic Johnson 1985-86 Larry Bird 1984-85 Larry Bird 1983-84 Larry Bird 1982-83 Moses Malone 1981-82 Moses Malone 1980-81 Julius Erving 1979-80 Kareem Abdul-Jabbar 1978-79 Moses Malone 1977-78 Bill Walton 1976-77 Kareem Abdul-Jabbar 1975-76 Kareem Abdul-Jabbar 1974-75 Bob McAdoo 1973-74 Kareem Abdul-Jabbar 1972-73 Dave Cowens 1971-72 Kareem Abdul-Jabbar 1970-71 Kareem Abdul-Jabbar 1969-70 Willis Reed 1968-69 Wes Unseld 1967-68 Wilt Chamberlain 1966-67 Wilt Chamberlain 1965-66 Wilt Chamberlain 1964-65 Bill Russell 1963-64 Oscar Robertson 1962-63 Bill Russell 1961-62 Bill Russell 1960-61 Bill Russell 1959-60 Wilt Chamberlain 1958-59 Bob Pettit 1957-58 Bill Russell 1956-57 Bob Cousy 1955-56 Bob Pettit
Who's Comming: Larry Sanders (No. 15) Darington Hobson (No. 37) Keith Gallon (No. 47) Drew Gooden (from Clippers) John Salmons (re-signed) Keyon Dooling Corey Maggette (from Warriors) Jon Brockman (from Kings)
Who's Going: Royal Ivey (to Thunder) Luke Ridnour (to Wolves) Kurt Thomas (to Bulls) Charlie Bell (to Warriors) Dan Gadzuric (to Warriors) Darnell Jackson (to Kings)
Who's Comming: Derrick Favors (No. 3) Damion James (No. 24) Jordan Farmar (from Lakers) Travis Outlaw (from Clippers) Johan Petro (from Nuggets) Sean May (from Kings) Anthony Morrow (from Warriors) Troy Murphy (from Pacers)
Who's Going: Tony Battie (to 76ers) Courtney Lee (to Rockets) Keyon Dooling
Who's Comming: Andy Rautins (No. 38) Landry Fields (No. 39) Jerome Jordan (No. 44) Raymond Felton (from Bobcats) Timofey Mozgov (from Russia) Roger Mason (from Spurs) Kelenna Azubuike (from Warriors) Anthony Randolph (from Warriors) Amare Stoudemire (from Suns) Ronny Turiaf (from Warriors)
Who's Going: Chris Duhon (to Magic) Al Harrington (to Nuggets) Eddie House (to Heat) Tracy McGrady (to Pistons) Sergio Rodriguez (Real Madrid) David Lee (to Warriors)
Who's Comming: Daniel Orton (No. 29) Stanley Robinson (No. 58) Chris Duhon (from Knicks) J.J. Redick (re-signed) Quentin Richardson (from Heat) Jason Williams (re-signed)
Who's Comming: James Anderson (No. 20) Ryan Richards (No. 49) Tiago Splitter (2007, No. 28) Matt Bonner (re-signed) Richard Jefferson (re-signed) Gary Neal
Who's Going: Ian Mahinmi (to Mavs) Roger Mason (to Knicks) Keith Bogans (to Bulls) Malik Hairston
"Oni koji su vešti u borbi, ne obuzme ih bes. Oni koji su vešti u pobedi, ne obuzme ih strah. Zato mudri pobeđuju pre borbe, dok se neznalice bore da bi pobedili"
Tema: 
