Marko Peričin Kamenjar

Marko Peričin Kamenjar, nosilac Ordena narodnog heroja, rođen je 24. marta 1912. godine u siromašnoj seljačkoj porodici u selu Grgurevcima kod Sremske Mitrovice, Vojvodina. Osnovnu školu završio je 1922. godine u svom rodnom mestu i jedno vreme se bavio zemljoradnjom. Kolarski zanat završio je 1928. i do ustanka 1941. radio u više sela Vojvodine.

Za narodnooslobodilački pokret počeo je da radi od prvih dana ustanka, jula 1941, učestvujući u formiranju prvih oružanih grupa u svom rodnom mestu. Kamenjar je jedan od prvih fruškogorskih partizana, pre stupanja u Fruškogorski odred, početkom septembra 1941, učestvovao je 22. avgusta 1941. u organizaciji bekstva 32 politička osuđenika iz Kaznione u Sremskoj Mitrovici.

Kamenjar je u toku rata prošao mnoge borbe i dužnosti, od borca do komandanta divizije. Aprila 1942. godine postavljen je na dužnost komandira čete; polovinom iste godine za komandanta bataljona; marta 1943. za komandanta Fruškogorskog a zatim Sremskog odreda. Prilikom Formiranja Prve vojvođanske brigade, 11. aprila 1943, postavljen je za njenog komandanta. Pod njegovom komandom ova brigada se istakla 1943. u borbama za odbranu slobodne teritorije Birča; u oslobođenju Srebrenice; u borbama na Majevici, oko Brčkog, Tuzle; u Sremu u Grgurevcima i Bosutskim šumama i ponovo u istočnoj Bosni.

Marta 1944. Kamenjar je postavljen za komandanta 36. vojvođanske divizije. U julu preuzima komandu nad 16. vojvođanskom divizijom i na toj dužnosti je ostao do završetka rata. Divizija se istakla u borbama vođenim u istočnoj Bosni i u oslobađanju zapadne Srbije i Beograda. Zatim posle prebacivanja preko Save u Srem i ulaska u sastav 12. korpusa u oslobađa: Staru Pazovu, Irig, Rumu, Sremsku Mitrovicu. Kasnije se prebacuje, forsiranjem Dunava, u Bačku i oslobađa Opatovac i Mohovo, a u završnim operacijama prodire do Dravograda.

Za veliku hrabrost i umešno komandovanje jedinicama Kamenjar je u toku rata tri puta pohvaljivan naredbom vrhovnog komandanta. Naročito se istakao u borbama na Fruškoj gori, kod Čardaka, gde je zahvaljujući njegovoj hrabrosti, razbijena jedna ustaška bojna. U borbama protiv Nemaca kod Dvorca, u Bosutskim šumama, 1942. godine, iako ranjen, poveo je svoju jedinicu na juriš i obezbedio veliku pobedu. Primernu hrabrost pokazao je u istočnoj Bosni u borbama na Maleševcima, novembra 1942. i napadu na Vlasenicu 1943. godine; pri forsiranju Drine septembra 1944. kao i u svim kasnijim borbama pod njegovom komandom.

Posle rata bio je na dužnosti komandanta divizije i korpusa. Završio je vojnu akademiju “Funze” u SSSR-u i višu vojnu akademiju JNA 1954, posle čega je vršio razne odgovorne dužnosti u JNA. Bio je komandant Glavnog štaba Vojvodine i aktivan društveno-politički radnik. Vojnu karijeru završio je u činu general-pukovnika.

Nosilac je “Partizanske spomenice 1941. godine” i drugih visokih odlikovanja.

Za narodnog heroja proglašen je 22. decembra 1951. godine.

Umro je 22. decembra 1982. godine u Novom Sadu.

Izvor: Wikipedia